وزارت نیرو

سازمان آب و برق خوزستان

چکیده:

گردابه­ ها در بسیاری از سازه ­های آبی تحت شرایط خاص ایجاد می­ شود و می­ تواند بر عملکرد صحیح سازه ­ها تاثیر بگذارد. در این پژوهش گردابه ­های بالادست سدها که بر سازه ­ها و دریچه ­ها تاثیر می گذارد با مطالعه موردی سد تنظیمی گتوند مورد بررسی قرار گرفت. گردابه هایی مشابه گردابه های سد تنظیمی گتوند در سدهای مختلفی در دنیا گزارش شده که سد فولسوم در آمریکا از جمله این سدها می باشد. دریچه سد فولسوم آمریکا بر اثر گردابه ها و ارتعاشات تخریب شد. از نمونه های دیگر می توان سد واچی در ژاپن را نام برد. دریچه های قطاعی این سد نیز بر اثر ارتعاشات ناشی از گردابه ها دچار نوسان و تخریب گردید. در تحقیق حاضر با ساخت مدل سرریزها و دریچه ها و شبیه­ سازی جریان ورودی به آنها، به بررسی علت و شرایط این پدیده پرداخته و در مرحله بعد با استفاده از مطالعات و آزمایشات و تجزیه و تحلیل های انجام شده به بیان نتایج و راهکارها در رابطه با تشکیل گردابه های بالادست سدها پرداخته شده است. این تحقیق با ساخت مدل فیزیکی هیدرولیکی سرریز و دریچه ها در آزمایشگاه صورت پذیرفت.